Abalimi baseMinnesota maduze nje bazoba nohlelo oluqinile lolwazi mayelana nezimo zezulu ukusiza ekwenzeni izinqumo zezolimo.

Abalimi abakwazi ukulawula isimo sezulu, kodwa bangasebenzisa ulwazi mayelana nezimo zezulu ukwenza izinqumo. Abalimi baseMinnesota maduze bazoba nohlelo lolwazi oluqinile abazosebenzisa kulo.
Ngesikhathi seseshini ka-2023, iSishayamthetho sesifundazwe saseMinnesota sabela uMnyango Wezolimo waseMinnesota u-$3 million ovela kwiSikhwama Samanzi Ahlanzekile ukuze kuthuthukiswe inethiwekhi yesimo sezulu sezolimo yesifundazwe. Isifundazwe njengamanje sineziteshi zesimo sezulu ezingu-14 eziqhutshwa yi-MDA kanye nezingu-24 eziphethwe yi-North Dakota Agricultural Weather Network, kodwa uxhaso lukahulumeni kufanele lusize isifundazwe ukuthi sifake izindawo eziningi ezengeziwe.
“Ngalo mjikelezo wokuqala wokuxhaswa ngezimali, sithemba ukufaka iziteshi zezulu ezingaba ngu-40 eminyakeni emibili kuya kwemithathu ezayo,” kusho uStefan Bischof, isazi samanzi se-MDA. “Umgomo wethu omkhulu ukuba nesiteshi sezulu esingamakhilomitha angaba ngu-20 ukusuka ezindaweni eziningi zezolimo eMinnesota ukuze sikwazi ukunikeza lolo lwazi lwezulu lwendawo.”
UBischof uthi lezi zindawo zizoqoqa idatha eyisisekelo efana nokushisa, isivinini somoya kanye nesiqondiso, imvula, umswakama, iphuzu lamazolo, izinga lokushisa lomhlabathi, imisebe yelanga kanye nezinye izilinganiso zesimo sezulu, kodwa abalimi nabanye bazokwazi ukuthola ulwazi oluningi kakhulu.
IMinnesota ibambisana ne-NDAWN, ephethe uhlelo lweziteshi zezulu ezingaba ngu-200 kulo lonke elaseNorth Dakota, eMontana kanye nasentshonalanga yeMinnesota. Inethiwekhi ye-NDAWN yaqala ukusebenza kabanzi ngo-1990.
Ungaliqambi kabusha isondo
Ngokubambisana ne-NDAWN, i-MDA izokwazi ukusebenzisa uhlelo oluvele luthuthukisiwe.
“Ulwazi lwethu luzofakwa kumathuluzi abo ezolimo ahlobene nesimo sezulu njengokusetshenziswa kwamanzi ezitshalo, izinsuku zokukhula kwezitshalo, ukumodela izitshalo, ukubikezela izifo, ukuhlela ukunisela, izexwayiso zokuguqulwa kwezinga lokushisa kwabafake izicelo kanye namathuluzi ezolimo ahlukahlukene abantu abangawasebenzisa ukuqondisa izinqumo zezolimo,” kusho uBischof.
“I-NDAWN iyithuluzi lokulawula izingozi zesimo sezulu,” kuchaza uMqondisi we-NDAWN uDaryl Ritchison. “Sisebenzisa isimo sezulu ukusiza ukubikezela ukukhula kwezitshalo, ukuze siqondise izitshalo, siqondise izifo, ukuze sisize ekunqumeni ukuthi izinambuzane zizovela nini — izinto eziningi. Ukusetshenziswa kwethu kudlulela ngalé kwezolimo.”
UBischof uthi inethiwekhi yesimo sezulu sezolimo yaseMinnesota izosebenzisana nalokho i-NDAWN esivele ikukhiqizile ukuze kusetshenziswe izinsiza ezengeziwe ekwakheni iziteshi zesimo sezulu. Njengoba iNorth Dakota isivele inobuchwepheshe nezinhlelo zekhompyutha ezidingekayo ukuqoqa nokuhlaziya idatha yesimo sezulu, kwakunengqondo ukugxila ekutholeni iziteshi ezengeziwe.
I-MDA isenqubweni yokuhlonza izindawo ezingaba khona zeziteshi zesimo sezulu ezweni lasepulazini laseMinnesota. URitchison uthi izindawo zidinga indawo engamayadi ayizikwele ayi-10 kuphela kanye nendawo yombhoshongo ongamafidi angu-30 ubude. Izindawo ezikhethwayo kufanele zibe zithe tyaba, zingabi kude nezihlahla futhi zifinyeleleke unyaka wonke. UBischof unethemba lokufaka eziyi-10 kuya kweziyi-15 kuleli hlobo.
Umthelela obanzi
Nakuba ulwazi oluqoqwe eziteshini luzogxila kwezolimo, ezinye izinhlangano ezifana nezikhungo zikahulumeni zisebenzisa ulwazi ukwenza izinqumo, okuhlanganisa nokuthi kufanele zibeke nini noma ziphakamise nini imikhawulo yesisindo somgwaqo.
UBischof uthi umzamo wokwandisa inethiwekhi yaseMinnesota uthole ukwesekwa okubanzi. Abantu abaningi babona ukubaluleka kokuba nolwazi lwesimo sezulu sendawo ukusiza ekuqondiseni izinqumo zezolimo. Ezinye zalezo zinqumo zokulima zinemiphumela ebanzi.
“Sinenzuzo kubalimi kanye nenzuzo yemithombo yamanzi,” kusho uBischof. “Ngemali evela kwi-Clean Water Fund, ulwazi oluvela kulezi ziteshi zezulu luzosiza ekuqondiseni izinqumo zezolimo ezingazuzisi nje kuphela umlimi kodwa futhi ezinciphisa imiphumela yemithombo yamanzi ngokusiza labo balimi ukuthi basebenzise kangcono okokufaka kwezitshalo namanzi.
"Ukwenziwa ngcono kwezinqumo zezolimo kuvikela amanzi angaphezulu ngokuvimbela ukuhamba kwezibulala-zinambuzane ezingakhukhuleka ziye emanzini angaphezulu aseduze, kuvimbele ukulahleka komquba namakhemikhali ezitshalo lapho ugeleza emanzini angaphezulu; kuncishiswe ukugeleza kwe-nitrate, umquba namakhemikhali ezitshalo emanzini angaphansi komhlaba; kanye nokwandisa ukusebenza kahle kokusetshenziswa kwamanzi okunisela."
Isikhathi sokuthunyelwe: Agasti-19-2024